Setbaşı Köprüsü ve Bursa’nın Kalbi
Bursa’nın en eski semtlerinden birinde, Setbaşı Köprüsü sessizce durur. Gökdere’nin üzerinden geçen bu köprü, yıllardır şehrin nabzını tutuyor. Yazın serin suların sesi, kışın ise ıslak taşların parıltısıyla insanları kendine çekiyor. Ben de her geçtiğimde durur, bir sigara yakar, etrafı izlerim. Sanki köprü sadece taş ve demirden ibaret değil, binlerce insanın hatırasını da taşıyor.
Burası sadece bir geçiş noktası değil. Bursa’nın hafızası adeta. Özellikle akşamüstleri, Setbaşı’nda yürürken eski binaların balkonlarından sarkan çamaşırları, kahvehanelerden yükselen nargile fokurtusunu duyarsın. İnsanlar hâlâ selamlaşır burada. O eski komşuluk ilişkileri, beton yığınları arasında kaybolmamış.
Köprü Üstünde Başlayan Bir Aşk Hikayesi
1960’ların sonlarında, tam bu köprünün ortasında tanışmış dedemle ninem. Dedem o zamanlar genç bir tornacıymış. Her sabah İnegöl’den otobüsle gelir, Setbaşı’nda inermiş. Bir bahar akşamı, ninem de annesiyle pazara gidiyormuş. Rüzgar sert esiyormuş. Tam köprünün ortasında ninemin başörtüsü uçmuş. Dedem koşup yakalamış.
O günden sonra her akşam aynı saatte Setbaşı Köprüsü’nde buluşmaya başlamışlar. Gizli gizli. Çünkü ninemin babası çok sert bir adammış. Ama aşk işte, köprü de sır tutmuş. Yıllar sonra dedem bana o günleri anlatırken gözleri dolardı. “Oğlum,” derdi, “Setbaşı Köprüsü sadece Gökdere’yi bağlamaz, insanları da bağlar.”
Çocukluğumun Köprü Anıları
Ben de bu köprünün üstünde çok vakit geçirdim. Yaz tatillerinde dedemin dükkanına giderken mutlaka mola verirdim. Köprünün korkuluklarına yaslanır, aşağıda akan suda balık arardım. Bazen de yanımda getirdigim ekmek kırıntılarını atardım. O zamanlar daha temizdi sular. Balıklar suyun yüzüne çıkardı.
Köprünün hemen yanında eski bir kahvehane vardı. Adı “Köprübaşı”. Sahibi Niyazi Amca. Herkes ona “Niyazi Dayı” derdi. Adamın bir bacağı sakattı ama gülüşü çok içtendi. Bize gazoz verirdi. Cam şişeden. O gazozun tadı hâlâ damağımda. Şimdi o kahvehane yok. Yerine apartman yapıldı. Ama hatırası hâlâ duruyor.
Setbaşı’nda Karşılaşmalar
Burası aynı zamanda tesadüflerin mekanı. Kaç kere eski arkadaşlarıma burada rastladım. Okuldan, mahalleden, askerden… Sanki Bursa bu köprüyü bir buluşma noktası olarak belirlemiş. “Hadi Setbaşı’nda buluşalım” cümlesini Bursa’da duymayan yoktur herhalde.
Bir keresinde yağmur bastırmıştı. Koşarak köprünün altına sığındım. Orada yaşlı bir amca oturuyordu. Elinde tesbih, gözleri kapalı. Yanına oturdum. Konuşmaya başladık. Meğerse 1955’te bu köprünün tamirinde çalışmış. “O zamanlar köprü tahtadandı,” dedi. “Her yağmurda titrerdi.” Gözleri parlıyordu anlatırken. O an anladım ki bu köprü sadece bugünü değil, Bursa’nın bütün geçmişini taşıyor.
Köprü ve Değişen Bursa
Şimdi her şey çok farklı. Trafik arttı. Arabalar korna çala çala geçiyor. Yaya kaldırımında yürümek bile zorlaştı. Ama yine de Setbaşı Köprüsü dimdik ayakta. Sanki şehre “Ben buradayım, sen değişsen de ben değişmem” diyor.
Gençler artık pek takılmıyor burada. Daha çok Instagram için fotoğraf çekiyorlar. Ama hâlâ dedeler, nineler, emekliler var. Onlar köprünün değerini biliyor. Oturuyorlar, çay içiyorlar, eski günleri yâd ediyorlar. Belki de en güzel hikâyeler de onların anlattıklarında gizli.
Unutulmaz Bir Akşam
Geçen sene bir akşamüstü köprüden geçiyordum. Tam ortasında durdum. Gökdere’den serin bir rüzgar geldi. Bir anda bütün çocukluğum, dedemin sesi, ninemin gülüşü, Niyazi Dayı’nın gazozları zihnimde canlandı. Gözlerim doldu. Utandım biraz. Ama sonra fark ettim ki etrafımdaki birkaç kişi de aynı şekilde durmuş, suya bakıyor.
Belki herkesin içinde bir Setbaşı Köprüsü hikâyesi var. Belki herkes burada bir şey kaybetti ya da bir şey buldu. Bu şehirde yaşayan herkesin ortak bir hatırası gibi.
Bursa’nın Can Damarı
Setbaşı Köprüsü, Bursa’nın sadece bir köprüsü değil. Şehrin ruhu burada atıyor. Tıpkı Uludağ’dan inen suların burada birleşmesi gibi, insanların hayatları da bu köprüde kesişiyor. Bazıları aşkını, bazıları çocukluğunu, bazıları da kaybettiği birini burada hatırlıyor.
Eğer bir gün Bursa’ya yolun düşerse, acele etme. Setbaşı’na gel. Köprünün ortasında bir dur. Gözlerini kapa. Belki sen de kendi hikayenin bir parçasını burada bulursun. Çünkü burası sadece bir köprü değil. Burası Bursa’nın ta kendisi.
Ve unutma. Hikayeler taşlarda değil, o taşların üstünden geçen insanlarda saklı. Setbaşı Köprüsü de bize bunu fısıldıyor yıllardır. Yeter ki dinleyelim.